RedHat neredeyse başından beri Linux işletim sisteminin gelişmesine çok fazla destek olmuş en büyük Linux sürümlerinden birisidir. (en yaygınıda sayılabilir.) RedHat bir süre sonra Linux’u ücretsiz olarak dağıtmak yerine Enterprise serisi’ni çıkartmış ve ücretli yapmıştır. Enterprise RedHat ile Fedora’nın temel farkları; daha fazla işlemci ve hafıza desteği ve RedHat’in resmi desteğidir. Fedora’nın açık yapısıve halka açık gelişimi sayesinde RedHat Enterprise sürümündeki bu ekstra özellikleri Fedora’ya da uygulayabilirsiniz.
Â
Fedora Core 4 yenilikleri :
PowerPC desteği
GNU C Compiler 4.0
Gnome 2.10 grafik arabirimi
KDE 3.4 grafik arabirimi (Yeni erişilebilirlik seçenekleri)
Eclipse 3.1M6 (Java)
MySQL 4.1 veritabanısunucusu
PHP 5.0
Global File System 6.1.0 (GFS)
Evince 0.2.1 Dosya önizleyicisi
GDM 2.6 grafik karşılama ekranı
Kurulum için gerekenler
Fedora’da diğer pek çok Linux sürümü gibi ücretsiz olarak Internet üzerinden indirilebilir. Internet üzerinden indirdiğiniz bu CD/DVD iso’larınıbir CD’ye açarak (Burn from ISO Image) ihtiyacınız olan kurulum medyasınısağlayabilirsiniz. Fedora Core 4 sürümünü indirmek için pek çok Internet yansısıvar. Benim önereceğim bantgenişliği açısından daha kolaylık sağlayacak Türkiye Linux KullanıcılarıDerneği yansısıolan ftp://ftp.linux.org.tr adresini kullanmanızdır. Internet bağlantınızın durumuna göre http://www.linuxiso.org veya http://fedora.redhat.com adresini de kullanabilirsiniz. Kurulum için 4 cd gerekmektedir. Bu 4 cd’nin içinde temel Linux işletim sisteminin yanısıra yüzlerce program beraberinde gelmektedir. Sistemi tam olarak kurduğunuzda 6.5 GB’a yakın hazır program sizi bekliyor olacaktır. Bu cdlerin içinde bir ofis setinden tutun da grafik çizim ve işleme araçlarına kadar pek çok yararlıprogram sizi bekliyor olacaktır. Eğer ki Internet bağlantıhızınız yeterli değilse veya Internet bağlantıimkanıyoksa bu CD’leri Linux dağıtımıyapan bir bilgisayarcıdan veya pek çok Internet adresinden (www.cheapbytes.com) cüzi bir miktara alabilirsiniz. Zaten aslında satılan işletim sisteminin kendisi değil, yapılan hizmettir. (CD basımı, çoğaltılması, etiketlenmesi, vs.) Eğer ki DVD sürücünüz varsa Fedora’nın DVD sürümünü de çekebilirsiniz.
Aynıdizinde SPRMS ve Rescue adında 2 tane daha image dosyasıgelmektedir. Bu image dosyalarısırasıyla kaynak kodlar ve sistem eğer bir şekilde açılmazsa kurtarma CD’sidir. RedHat’in paket yönetim sistemi olan RPM dosyalarıgenelde hazır derlenmiş olarak geldiği için eğer yeniden derleme veya geliştirme yapmayacaksanız sadece RPMS dosyalarıyeterlidir.
FC4-i386-disc1.iso
FC4-i386-disc2.iso
FC4-i386-disc3.iso
FC4-i386-disc4.iso
Bu dosyaların sağlam olup olmadığınıincelemek için de yine aynıdizinde göreceğiniz md5 sum dosyasıolacaktır. Buradaki md5 sum ile cd’yi indirdikten sonra gerekirse md5 veya sha1 sum programlarınıkullanarak karşılaştırma yapın. Bu işlem CD içerisinde herhangi bir sorun olup olmadığınıCRC checksum yaparak karşılaştırmakta dır. Internet’den indirdiğimiz yaklaşık 2GB büyüklüğünde bu CD’lerden herhangi bir yerinde bir sorun çıkmasıyüzünden kurulum esnasında devam edemeyebiliriz. RedHat ve Fedora Linux kurulumda bu CD/DVD medyayıyeniden kontrol etmek isteyip istemediğinizi size soracak ve onaylarsanız bu medyayıkurulumdan önce kontrol edecektir.
Gerekli Donanım
 İşlemci
Fedora Linux sürümü için en az Pentium seviyesinde bir işlemcisi olan makine gereklidir. Bundan ayrıolarak Cyrix/AMD/Via gibi x86 uyumlu işlemciler de desteklenmektedir. Kurulumu isterseniz grafik arabirimden, isterseniz de text arabirimden gerçekleştirebilirsiniz. Text kurulum için en az 200 MHz, grafik ortam içinde en az PII-400 MHz bir işlemci gerekmektedir. Native olarak 64 bit işlemcilere destek vardır.
Harddisk
Harddisk ihtiyacısizin kurmak istediğiniz sisteme göre değişmektedir. Sunucu kurulumlarında kaç kişiye destek vereceğiniz, kişi başıne kadar yer ayrılacağıgibi hesaplarla ihtiyacınız olan disk yerini hesaplayabilirsiniz. Burada anlatılan değerler işletim sisteminin öntanımlıdeğerleridir. Normalde gereken en az yere ilave olarak kendinize 1-2 GB extra alan ayırmanız ileride yer dolayısıyla çıkabilecek problemleri engelleyecektir.
32 bit sistemler için;
Minimum (Custom) : 620 MB
Server : 1.1 GB
Personal Desktop : 2.3 GB
Workstation : 3 GB
Everything (Custom) : 6.9 GB
64 bit sistemler için;
Minimum (Custom) : 900 MB
Server : 1.5 GB
Personal Desktop : 2.7 GB
Workstation : 3.4 GB
Everything (Custom) : 7.5 GB
Ram
Grafik ortam kullanmıyorsanız çok fazla bir hafızaya ihtiyaç duymayacaksınız. Standart 128 Ram’li bir makineyi çok rahat bir şekilde sunucu ihtiyacınız için kullanabilirsiniz. Grafik arabirim (X) kullanacaksanız en az 256 MB hafızasıolan bir makine tavsiye edilmektedir. Kurulum işleminde eğer grafik arabirim seçerseniz X sunucu çalıştığıiçin hafıza ihtiyacıotomatik olarak yükselmektedir.
32 bit sistemler için;
Text mode (minimum) : 64 MB
Grafik mode (minimum) : 192 MB
Önerilen : 256 MB
64 bit sistemler için;
Text mode (minimum) : 128 MB
Grafik mode (minimum) : 256 MB
Önerilen : 512 MB
Hardware Compatibility List
Pek çok işletim sistemi gibi Linux dağıtımlarıda kendi işletim sistemi dağıtımlarının desteklediği donanım listesini tutmaktadır. Bu listeler genelde donanım üreticileri ile yapılan karşılıklıçalışma ve testlerden sonra oluşturulmaktadır. http://hardware.redhat.com/hcl adresinden RedHat’in desteklediği donanım listesine ulaşabilirsiniz. http://www.linuxcompatible.org sitesi de pek çok dağıtımın donanım destek listesini barındırmaktadır.
Kurulum Seçenekleri
Fedora Core 4 için birden çok kurulum seçeneği mevcuttur. Bunlardan en kolayıCD/DVD ile bilgisayarıbaşlatarak kurulumdur. Eğer ki replike yapmak isterseniz veya network üzerinden kurmak isterseniz bunun için bir açılış disketi ve gerekiyorsa bir sürücü desteği hazırlayarak network veya Internet üzerine koyduğunuz bir adres üzerinden kurabilirsiniz. Desteklenen kurulum seçenekleri; disketten açılış, CD/DVD, Network kurulumu, NFS ve HTTP/FTP metodlarıdır. Burada dikkat edilecek konu kurulum esnasında oluşacak Internet/Network trafiğinin ağın normal akış seyrini etkilememesidir.
Kurulum
1) Açılış Ekranı
Kurulum olarak CD/DVD medyayıseçtiyseniz önce CD/DVD iso indirip bunlarıgerekli medyaya yazın. Daha sonrasında bilgisayarının BIOS ekranına girerek sistemi CD/DVD üzerinden açacak şekilde ayarlamanız gerekmektedir. Daha sonrasında ilk CD veya DVD’yi takarsanız aşağıdaki ekranıgöreceksiniz.
Eğer ki bir kaç saniye içinde hiçbirşeye basmazsanız kurulum standart olarak grafik arabirimi kullanacak ve kendisi bir sonraki ekrana geçecektir. Burada Fonksiyon tuşlarınıkullanarak veya direkt komut vererek kurulumdaki bazıayarlarıdeğiştirebiliriz. Eğer ki sistemimiz yavaş ve yeterli ram yok ise linux text yazarak text kurulumu başlatabilirsiniz. Eğer ki sisteminizde bir tane RAID kart varsa kimi zaman kernel (F4) ekranıile bu karta ait kernel parametreleri girmeniz gerekebilir. Rescue ekranıherhangi bir sebepten dolayıbaşlatılamayan Fedora’yıkurtarmak için kullanılır. Sistemi bu şekilde başlatarak hataya sebep olan cihaz/dosyayıdüzelterek sistemi normal haline getirebilirsiniz. Standart kurulum için bu ekranıdirekt Enter ile geçebiliriz.
2) Medya Kontrolü
Linux’un dağıtımıgenelde Internet üzerinden olduğu için aktarımda oluşabilecek herhangi bir hatayıönlemek amacıile aktarılan medya üzerinde hatalara karşıCRC checksum hesaplamasıyapılabilir. Bu işlem 4 cd için yaklaşık 30-40 dk sürecektir. Kurulumdan önce bu kontrolü yapmanız kurulumda karşınıza hoş olmayan bir durumun çıkmasınıengelleyecektir. Eğer ki CD’den kuruyorsanız sırasıile sizden tek tek CD’leri takmanızıisteyecektir. Bu adımıvaktiniz olduğu sürece atlamayın!
3) Karşılama ekranı
Medya kontrolünden sonra Linux kurulum programı(anaconda) grafik ortamıbaşlatacak ve bu arada grafik kartınızıve monitörünüzü tanımaya çalışacaktır. Eğer ki grafik kartıveya monitör tanımında bir sorun çıkmazsa karşınıza aşağıdaki karşılama ekranıgelecektir.
Bu karşılama ekranında solda açıklamalar, sağda da logo bulunmaktadır. Eğer isterseniz Hide Help tuşu ile yardım penceresini gizleyebilirsiniz. Release Notes ile de bu dağıtımın beraberinde gelen değişiklikler ve önceki sürümlerden bu yana düzeltilen hatalarıokuyabilirsiniz. Ekranın sağ alt köşesinde ise geri (Back) ve ileri (Next) tuşlarıbulunmaktadır. Bu ekranıNext ile geçiyoruz.
4) Yerelleştirme
Linux çok gelişmiş bir dil desteğine sahiptir. Yapısıdolayısıyla insanların ortak çalışmasısonucu 70 den fazla dile çevrilmiştir. Ä°şletim sistemi değişik diller için ayrımedyalarda temin edilmez. Ayrıca işletim sistemi dilini değiştirmek için sistemi baştan kurmak zorunda değilsiniz.
Türkçe Desteği
Gönüllülerin çalışmasısonucunda Linux’un pek çok dağıtımıTürkçe’ye çevrilmiştir. Henüz daha Türkçe çevirileri tamamlanmamış olsa da etkin çalışma gruplarıbu konuda çevirilere devam etmektedir. Maalesef bu grubun yeterli sayıda gönüllüye ulaşamamasısonucu Türkçe çeviriler’de halen bazıeksiklikler bulunmaktadır. Türkçe yerelleştirme problemi dışında işletim sisteminde sorunsuz olarak Türkçe klavye ve karakterleri kullanabilirsiniz.
Bu ekranda kullanmak istediğiniz kurulum dilini seçerek Next tuşuna basarak devam edelim. Bir sonraki ekranda da kullanmak istediğimiz klavye düzeneği sorulacaktır.
Bu ekranda da kullanmak istediğiniz klavye düzeneğini seçerek Next tuşuna basarak devam edelim.
5)Kurulum Seçenekleri
Sistemimizi kurarken Fedora bize sistemi hangi amaçla kullanacağımızısoracaktır. Fedora Linux’da sunucu veya workstation için ayrımedya kavramıyoktur. Kuracağımız paketler bizim sistemi hangi amaçla kullanacağımızıbelirtmektedir. XP tarzıkişisel olarak kullanabilir, veya grafik arabirim kurmadan bir sunucu olarak kurabiliriz. Custom seçeneği bize istediğimiz paketleri tek tek seçme özgürlüğü vermektedir.
Personal Desktop : XP tarzı, sadece kişisel kullanım için standart X ve X uygulamaları. Workstation: Personal Desktop’a ek olarak sistem yönetimi için araçlar kurar.
Server : Değişik sunucu servislerini seçebiliriz. X kurulmaz
Custom: Özel paket seçimi
6) Disk bölümleme
Linux dosya yapısıWindows’tan farklıdır. Dosya sistemi olarak ext2, ext3, reiserfs gibi sistemler kullanmaktadır. Bunlarıwindows’un fat, fat32, ntfs sistemleri ile karşılaştırmak mümkündür. Benzer şekilde index’lerden oluşmaktadır. Linux’u windows partition üzerine kurmanız mümkündür fakat pek çok özellik çalışmayacaktır ve verim alamazsınız. En uygun kurulum seçimi şu anda standart olan ext3 dosya sistemini kullanmaktır. Bu bize Linux’un özelliklerinden yararlanmanın yanısıra dosya sistemi güvenliğini kullanma imkanıverecektir.
Harddisk ve partition isimleri;
/dev/hda : IDE HDD 1
/dev/hda1 IDE HDD 1 Partition 1 (C:\)
/dev/hdb : IDE HDD 2
/dev/hdc3: IDE HDD 3 Partition 3 (D:\)
/dev/sda : SCSI HDD
/dev/sda5 : SCSI HDD Partition 5 (G:\)
Linux işletim sisteminde harddisk isimleri /dev dizini altında bir device dosyasına tekamül etmektedir. IDE harddiskler /dev/hd ismini, SCSI harddiskler de /dev/sd ismini almaktadır. Pek çok USB bellek ve SATA harddisk SCSI disk olarak tanınır.
hd + kanal ismi + partition numarası
sd + kanal ismi + partition numarasışeklinde isimlendirilmektedir.
IDE harddiskler için
Primary Master kanal : a
Primary Slave kanal : b
Secondary Master kanal : c
Secondary Slavye kanal : d olarak isimlendirilmektedir.
SCSI diskler için SCSI id’ye bakılır
ID 1 : a
ID 2 : b
ID 3 : c
ID 4 : d
ID 5 : e … şeklinde isimlendirilmektedir. Sonraki sayıpartition numarasıdır.
Buna göre /dev/hda1;
hd - IDE disk
a - Primary Master kanal
1 - Ilk partition yani; 1. Ide disk uzerindeki 1. partition olarak isimlendirilmektedir. CD-ROM/RW ve DVD-ROM/RW cihazlarda partition olmadığından direkt olarak cihaz isimleriyle çağırılırlar. /dev/hdc - Secondary Master’da takılıCD-ROM
Mounting
Linux’ta Windows’un kine benzer bir C:\ , D:\ şeklinde isimlendirme mevcut değildir. Bunun yerine kullanılacak partitionlar birer etiket alarak dosya sistemi altında bir yere bağlanır. (Mount edilir.) / ile kök dosyasistemi anlatılmaktadır. Her zaman için / en üsttedir ve sanal bir cihazdır. Bu kök üzerinde çeşitli dizinler ve bölümler açarak ihtiyacımız olan harddiskleri ve cihazlarıbu dizinlere bağlayarak sistemde kullanabiliriz. Örnek olarak elimizdeki scsi disk 1. ID ye bağlı1. partition’ısistemde kullanmak istersek; Önce / (kök) dosya sistemi altında yedekdisk adıile bir dizin oluşturalım.
mkdir /yedekdisk
sonrasında /dev/sda1 i bu dizine bağlayalım.
mount /dev/sda1 /yedekdisk -o rw -t ext3
Burada kullandığımız -o rw parametresi bu diske yazma (read) ve okuma (write) açık bir şekilde erişeceğimizi, -t ext3 parametresi de bu partitiondaki dosya sisteminin ext3 olduğunu belirtmektedir. Başka bir örnek olarak cd-rom’daki diskin içeriğini sisteme bağlamak istersek.
mount /dev/cdrom /mnt/cdrom
şeklinde bunu gerçekleştirebiliriz. Burada /mnt/cdrom dizinini oluşturmadık, çünkü cdrom için öntanımlıgelir. Aynışekilde /dev/cdrom da sistemdeki cd-rom cihazına sembolik linktir. Bu şekilde cd-rom sürücüsünü arayıp /dev/hdc veya /dev/sdb şeklinde isim kullanmadan kullanabiliriz. şu anda /yedekdisk altında scsi disk 1. partition içeriklerini, /mnt/cdrom dizini altında da cdrom’un içeriklerine ulaşabiliriz. Dosya sistemleri hakkında bu kısa girişten sonra disk bölümlemeye geçelim;
Bu ekranda Fedora size harddiski nasıl bölümlendireceğinizi soracaktır. isterseniz Automatic Partition ile kendisi sizin yerinize bölebilir, veya Manually partition with Disk Druid seçeneği ile Disk Druid (fdisk) programınıkullanarak siz kendi partition’larınızıoluşturabilirsiniz. Linux işletim sistemi için en az 2 partition gereklidir. Bunlardan birincisi kök dosya sistemi olarak tanımlanır, ikincisi de takas bellek (swap) için gereklidir. Linux takas belleği Windows’daki gibi dinamik bir dosyada tutmak yerine ayrıbir partition’da tutmaktadır. Genelde hesaplamasıeğer düşük bellekli bir sisteminiz varsa bunun 2 katıdır. Örnek olarak 256 MB Ram’li bir makinede uygun swap alanı512 MB’dır. Daha üstünde bir belleğiniz varsa muhtemelen sistem swap partition hiç kullanmayacaktır ama oluşturmanız gereklidir. RedHat ve Fedora sizden kurulum için en az 3 partition isteyecektir. Çok büyük harddisklerde sistem BIOS’unuz eski ise büyük bir partition’ıgöremeyecek ve sistemi buradan başlatamayacaktır. Bunu önlemek amacıile RedHat ve Fedora /boot partition kullanır. Yaklaşık olarak 100 MB’lık bir boot partition oluşturarak BIOS’un rahatça buradan boot etmesini sağlamaktadır. Daha sonrasında bu boot partition BIOS sınırlamalarınıdevre dışıbırakarak diskin adreslenmesini sağlamaktadır.
Bu durumda sistemi kurmak için;
100 MB /boot
30 GB /
512 MB swap
şeklinde harddiski böleceğiz. Eğer ki harddiskinizde bir Windows sürümü varsa bu bölüme dokunmadan boş alanıkullanabilirsiniz.
Disk Bölümleme
Önce boot dizinimizi oluşturalım. Free Space yazan bir yere tıklayıp New tuşuna tıklayın. Karşınıza üstteki ekran gelecektir. Burada mount point yazan yerde sağdaki ok ile /boot seçin. File system type olarak ext3 seçelim. Altındaki listede bu dizini hangi sürücüde oluşturacağımızısoracaktır. Tek diskimiz olduğundan başka bir seçim imkanıgörünmeyecektir. Size (MB) yazan yere 100 yazalım. Burada isterseniz bu partition’ın ihtiyaca göre dinamik olarak büyümesini sağlayabilirsiniz. Bu bazen sistemin sizin kontrolünüzün dışında şekillenmesine sebep olacağından Fixed Size ile statik olarak kaydetmek en mantıklısıdır. Fixed Size seçelim. Eğer ki istersek Fill all Space up to (MB) ile dinamik büyümesine bir sınır koyabilir veya Fill to maximum allowable size ile diskte olan bütün uygun alana genişlemesini sağlayabiliriz. Standart ide yapısında 4 adet Primary Partition olabilir. Bu partitionlara direkt olarak; (Primary IDE olduğunu düşünürsek.)
/dev/hda1
/dev/hda2
/dev/hda3
/dev/hda4
olarak erişebiliriz. Bundan sonra artık extended partition yapısıdevreye girer ve bunların içinde sanal diskler oluşturulur. Örnek olarak;
/dev/hda7
4. primary partition üzerinde 3. sanal disk olabilir. Bu nedenle diskleri sanal olarak oluşturmamak için eğer 2 den fazla primary partition var ise Force to be a primary partition seçeneğini de işaretleyelim.
Burada da takas alanımızıdüzenliyoruz. Takas alan /boot ve / gibi bir yere bağlanmaz. (mount) Bu yüzden dolayıFile system Type alanında swap seçtiğimizde otomatik olarak Mount Point seçeneği iptal olacaktır. Swap alanımızıda oluşturduktan sonra asıl kök (/) alanımızıoluşturalım.
Bütün işlemlerimizi kök alanında yapacağımız için bu alanımümkün olduğunda geniş tutmalıyız. Fill to maximum allowable size seçeneğini bu alan için seçebiliriz. Burada dikkat etmemiz gereken konu her zaman için diskin kalan yerinden 10 MB kadar daha az yer vermemizdir. Harddiskimiz 8-10 MB kadar bir alanıkendi dosyalarıiçin ayıracağından tüm kalan alanıkullanmamıza izin vermeyecek ve hata verecektir.
/boot, kök (/) ve swap alanlarımızıoluşturduktan sonra sistem bize üstte grafik olarak diskin paylaştırılmasınıve altta da hierarşik yapısınıgösterecektir. Eğer daha fazla yerimiz kalmış ise bunu istediğimiz bir dizine (yedek) bağlayabilir. New ile yeni partition oluşturabilir, Edit ile mevcut bir partition düzenleyebilir veya delete ile silebiliriz. Eğer ki diskin orjinal partition yapısına geri dönmek istersek Reset ile bu işlemi gerçekleştirebiliriz. RAID ve Logical Volume Management (LVM) ve altta görünen Hide RAID device /LVM Volume Group Members seçenekleri daha gelişmiş özelliklerdir. BunlarıÄ°leri düzey kurulum seçeneklerinde inceleyeceğiz. Eğer ki partition tablosu uygun ise Next tuşuna basarak devam edelim. Fedora kontrol edip gerekiyorsa sizi uyaracaktır.
7) Sistem Başlangıç
Linux’un açılışta yüklenmesi için LILO veya GRUB adında 2 değişik boot loader programıvardır. LILO eskiden beri pek çok sürümde kullanılan text tabanlıbasit bir sistem yükleciyi programdır. GRUB ise son zamanlarda giderek moda olmuş, daha fazla parametre ve karmaşık işlemleri destekleyen grafik bir boot loader programıdır. Linux işletim sistemi Windows veya başka bir işletim sistemi ile ortak olarak aynıharddiskte farkli partition’larda çalışabilir. Önemli olan boot loader sırasıidir. Örnek olarak ayrıbilgisayarda hem Windows XP hem de Fedora Core 4 kurarsanız, boot loader ile istediğiniz açarak multi-boot çalışabilirsiniz. Grub veya lilo önce size seçeneğinizi soracak, eğer Linux açılacak ise Linux çekirdeğini yükleyecek, eğer ki Windows açılacaksa görevi ntloader’a devredecektir. Burada en üstte hangi boot loader programının yükleneceğini yazmaktadır. Change boot loader ile LILO veya GRUP arasında geçiş yapabilirsiniz. Eğer ki sisteminizde Windows var ise Linux bunu otomatik olarak görecek ve listeye ekleyecektir. Dosya sistemine göre DOS veya Other adında bir etiket görebilirsiniz. Default seçeneği ile önce hangisinin boot edeceğine karar verebilirsiniz. Sistem açılışta birkaç saniye bekleyecek ve sonrasında eğer siz farklıbir seçim yapmazsanız default dosya sistemini yükleyecektir. Sağda bulunan Add/Edit/Delete tuşlarıile harddiskinizdeki başlamasınıistediğiniz işletim sistemlerini silip ekleyebilir ve/veya değiştirebilirsiniz. Use a boot loader password seçeneği ile açılışa bir şifre verebilirsiniz. Genelde sunucularda fiziksel güvenlik sistem odasıile sağlandığıiçin sunucularda şifre verirseniz uzaktan sunucuyu restart ettiğinizde sorun çıkabilir. (Mecburen sunucu odasına girip şifreyi yazmadan sunucu başlamayacaktır.) Configure advanced boot loader options ile gerekiyorsa kernel’e açılış esnasında parametre verebilirsiniz. Force LBA ile de eğer ki açılışta sorun çıkartan büyük bir harddiskiniz varsa onun boot etmesini sağlayabilirsiniz. Eğer ki harddiskinizde sadece Linux işletim sistemi varsa bu ekranda değişiklik yapmadan Next tuşu ile devam edebiliriz.
Network
Linux native TCP/IP desteği ile gelmektedir. TCP/IP sistemin kalbidir ve sistemden söküp atamazsınız. Linux’un kendisi ile haberleşmesi de TCP/IP üzerindendir. Linux’un bu kadar gelişmesinin en temel özelliği network servislerine olan ihtiyaçlardır. şu anda NET-4 adıverilen network stack ile beraber IP/IPX/AppleTalk/DecNet gibi pek çok protokole destek verilmektedir. Bu kadar çok protokolü barındırmakla beraber neredeyse bütün bunların servis sunucusu da olabilir. Linux’ta ethernet kartlarısisteme ethX şeklinde tanıtılır. Buna göre ilk ethernet kartıeth0 dır, daha sonrakiler eth1, eth2, eth3… olarak devam etmektedir. Eğer ki bir modem kullanıyorsanız da bu genelde seri port emulasyonu yapılacağından cihaz ismi. /dev/ttyS0 (Birinci seri port) şeklinde olacaktır. Sisteme IP adresini istersek DHCP üzerinden, istersek de statik olarak tanımlayabiliriz. Burada eth0 seçili olarak editleyelim ve bir IP adresi verelim.
Configure using DHCP seçeneğini kaldırarak.
IP Address : 192.168.1.10
Netmask : 255.255.255.0 olarak verelim.
Daha sonrasında da bu cihazıaçılışta başlatmak için Activate on boot seçeneğini işaretlelim. OK tuşuna basarak bir önceki ekrana dönersek sırasıyla manual olarak cihaza bir isim verelim. sunucu.domain.com Daha sonrasında da ağ geçidi (gateway), dns1, dns2 ve dns3 sunucularınıyazalım. Eğer ki ayarların düzgün olduğunu düşünüyorsanız Next seçeneği ile devam edebiliriz.
9) Güvenlik
Bu ekranda Windows’larda Service Pack 2 ile birlikte gelmeye başlayan Windows Firewall tarzıbir firewall seçeneği göreceksiniz. Ãœstten No Firewall/Enable Firewall seçeneği ile güvenlik duvarınıaçıp kapatabiliriz. Eğer ki güvenlik duvarınıaktif hale getirisek altında hangi servisleri açacağımız, hangilerini kapatacağımız şeklinde seçenekler sunulacaktır. SELinux Linux’un standart güvenliğine ek olarak geliştirilmiş bir framework’dür. Ä°şletim sisteminin pek çok alanlarınıen ince noktasına kadar takip etmemizi sağlamaktadır. Henüz yeni olduğu için çok fazla kullanılmasa da bir süre sonra istenilen güvenlik ihtiyaçlarınıkarşılayacağıdüşünülmektedir.
Buradaki firewall daha çok sistem yönetimi konusunda deneyimsiz insanlar için standart bir koruma olarak önerilmiştir. Biz firewall sistemini daha sonra kendimiz ayarlayacağımız için burada No Firewall seçeneğini seçelim. Daha sonrasında da Enable SELinux (Warn) seçeneğini seçerek Next ile kuruluma devam ediyoruz.
Bir sonraki ekranda sistem bizi güvenlik duvarınıaçmadığımız için uyaracaktır. Burada da Proceed seçeneği ile devam ediyoruz.
10) Neredeyiz
Sonraki gelen ekranda da bulunduğumuz yer ve zaman birimini seçiyoruz. Bu seçenek sunucu uygulamalarında zamandan doğan karışıklıklara yol açmamak için atlamayacağımız bir adım olmalıdır. Haritadan veya alttaki listeden Europe / Ä°stanbul seçerek devam edelim.
11) şifre
şifre bir sistem yöneticisinin en fazla dikkat etmesi gereken konulardan birisidir. Linux’ta şifreler tek yönlü bir hash fonksiyonundan geçirilir ve geriye dönülmesi imkansızdır. Kendinizin unutmayacağıama mutlaka karmaşık şifreler kullanmanız sistemin güvenliği açısından çok önemlidir. Daha sonrasında policy ayarlarıile kullanıcıların kullanabileceği minimum harf sayısını, karmaşıklık şeklini ayarlayabilirsiniz. Alfanümerik şekilde en az 8 harf bir şifrenin en gelişmiş bilgisayarda bile kırılmasıgünler alır. Bunu daha uzun yaptığınız sürece kombinasyon sayısıartacağından şifrenizin kırılmamasınısağlayabilirsiniz. şifre seçerken mutlaka doğum tarihiniz, kediniz, köpeğiniz, doğum yeriniz gibi basit şifrelerden kaçının.
Örnek şifre : /&+xx)3mx5Rnx981
Root kullanıcısısistemin yöneticisidir. Ãœstteki gibi karmaşık olarak bir şifre seçin ve peşpeşe iki defa yazın. Fedora bu şifrelerin aynıolup olmadığınıkontrol edecektir. Next ile devam edelim.
12) Paket Seçimi
Eğer ki özel seçenekler ile kurduysanız karşınıza hangi paket setlerini seçmek istediğiniz gelecektir. Ä°sterseniz default gelen seçenekleri kabul edebilirsiniz. Bunlar Fedora tarafından öngörülen değerlerdir. X-Window, Server, Development şeklinde grup olan seçenekler bulunmaktadır. Bundan ayrıen altta bulunan Minimum veya Full seçeneği ile en az veya tamamen tüm paketleri de kurabilirsiniz. Burada ihtiyacınız olan seçenekleri seçin ve Next ile kuruluma devam edelim.
13) Review
Bu ekranda da artık tüm ayarlarımızıkabul ediyorsak onay veriyoruz. şu aşamada halen daha Back seçeneği ile geri dönebilir ve bütün ayarlarımızıyeniden gözden geçirebiliriz. Eğer ki tüm ayarlar istediğimiz gibi ise bu durumda artık Next ile kuruluma başlayabiliriz.
14) Gerekli Medya
Review’dan sonra gelen bu ekranda kurulum esnasında hangi medya ortamının kullanılacağıbelirtilmektedir. Eğer CD kurulum yaptıysanız 1., 2., 3. ve 4. CD’leri hazır etmenizi isteyecektir sistem. Eğer ki bütün gerekli CD’lere sahip iseniz Next ile kuruluma devam edebilirsiniz.
15) Dosyaların kopyalanması
Bu ekranda kurulum için harddiske kopyalanan dosyaların adını, paket açıklamalarıve boyları, kurulumun daha ne kadar süreceği grafik olarak gösterilmektedir. Bu ekran sadece bilgi amaçlıdır.
16) Bitiş
Tebrikler. Sistemi başarıile kurdunuz. Bu ekrandan sonra artık Reboot ile sistemi yeniden başlatabilir ve kullanmaya başlayabilirsiniz. Eğer ki grafik içeren bir kurulum yaptıysanız karşınıza grafik kartıve ekran modlarınızıayarlamanızıisteyen bir seçenek daha gelecektir.
Powered by MightyAdsense
No tag for this post.
