Active Directory’e Giriş ve Kurulum

ACTIVE DIRECTORY NEDÄ°R?

Active Directory, Windows 2000 ve sonrasının bulunduğu, Network ortamlarında kullanılan bir directory servisidir. Bu servis Network içerisinde bulunan kaynakların isim, tanım, lokasyon, erişim, yönetim ve güvenlik bilgilerini depolamanın yanısıra bu bilgileri, kullanıcılar ile uygulamaların hizmetine sunar.
Active Directory; Network kaynaklarının merkezi organizasyonunu, yönetimini ve kontrolünü sağlar. Network ortamındaki fiziksel topoloji ile protokoller arasıiletişimi sağlayarak kullanıcıların, aradıklarıkaynaklara nerede ve nasıl Network’e dahil olduğunu bilmeksizin, ulaşmalarına olanak verir.

Diğer önemli bir avantajıda, merkezi yönetim sağlamasıdır. Active Directory yapısında yer alan sistem konfigürasyonu, kullanıcıprofilleri ve uygulama bilgileri Windows Server 2003 işletim sistemi üzerine kurulu; server bilgisayarda depolanır. Active Directory yapısında yer alan, Group Policy uygulamalarıile Network ortamındaki servis ve uygulamaların merkezi bir yerden yönetimi sağlanır. Network ortamındaki kaynaklara erişim, kontrollerin merkezileştirilmesi ile yönetimsel kolaylık sağlanmıştır.
Active Directory yapısında, Network objeleri hakkında bilgiler depolanır.
Active Directory objeleri: Kullanıcın (user), grup (group), bilgisayar (computer) ve yazıcı(printer) lardır. Ayrıca Network ortamında yer alan bütün Server bilgisayarları(server), Domainleri ve siteleri de obje olarak değerlendirir. Tek bir yönetici(administrator) ile sözkonusu kaynakların; merkezi yönetimini ve denetimini sağlayabilmek için Netsvork kaynakları, bir veri tabanıiçerisinde obje olarak sunulmaktadır.
Bir obje oluşturulduğunda objeye ait özellikler veya nitelikler de objenin tanımıolarak depolanır. Tanım bilgileri ile kullanıcıların, objeleri Network ortamında kolaylıkla bulmasısağlanır.

ACTIVE DIRECTORY SCHEMA

Active Directory Schema: Kullanıcı, grup, bilgisayar ve yazıcılar gibi bütün objelere ait bilgileri içerir. Windows 2000 ve sonrasında tüm Network yapınız (forest) içerisinde, sadece bir Schema bulunur ve bütün obje bilgileri Schema üzerine yazılır.
Schema yapısında, obje sınıfıve niteliği tanımlanabilir.
Obje sınıfı: Bilgisayar, kullanıcıveya yazıcıolabilir. Nitelik: Schema içinde bir
kez tanımlandıktan sonra, arama(search) işlemlerinde kullanılabilir.
Ã–rneğin: Kullanıcıların çalıştıklarıbölümler, doğum yeri gibi.
Schema bilgileri: Active Directory veri tabanı(database) içerisinde depolanır.
Dolayısıile
â€¢Â Â Â Kullanıcıuygulamalarıiçin dinamik bir yapısunar. Kullanıcıların obje araştırma işlemleri, Schema üzerinden gerçekleşir.
â€¢Â Â Â Yeni oluşturulan veya değiştirilen obje dinamik olarak Schema içerisinde
güncellenir.
â€¢Â Â Â Obje sınıf ve niteliklerinin korunmasında, discretionary access control
lists(DACLs) kullanılır. DACLsÂ ileÂ Schema bilgileriÂ üzerinde sadece
yetkilendirilmiş kullanıcıların(authorizedÂ users)Â değişiklik yapabilmesi
sağlanır.

LIGHTVVEIGHT DÄ°RECTORY ACCESS PROTOCOL (LDAP)

LDAP: Active Directory yapısıiçerisinde sorgulama(query) ve güncelleme (update) için kullanılan, temel bir directory servis protokolüdür. LDAP ile Active Directory objeleri bir dizi domain kompenenti, OUs(Organizational Units) ve CN(Common Name) kullanılarak, Active Directory içerisinde yeniden tanımlanır. LDAP isimlendirme yöntemi; Active Directory objelerine erişimde kullanılır ve iki tanım içerir;
*Â Â Â Distinguished Names
*Â Â Â Relative Distinguished Names
DistinguishedÂ Â names:Â Â TümÂ Â ActiveÂ Â DirectoryÂ Â objeleri,Â NetworkÂ ortamında
kendilerineÂ ulaşılmasınıÂ sağlayanÂ kompleÂ pathÂ Â içeren,Â distinguishedÂ name’e
sahiptir.

Ã–rneğin;
CN=Yunus Dilsiz , OU=Pazarlama , DC=mcse, DC=com

Burada kullanılan CN=Common Name OU=Organizational Unit DC=Domain Controller anlamındadır.
CN: Grup ve kullanıcıadlarıtanımlamalarında kullanılır
OU: Organization Units tanımlamalarında kullanılır.
DC: Domain hiyerarşisini belirler. Tüm DNS akışıtek tek yazılır. Ã–rneğin: Domain adıyns.com ise, DC=yns, DC=com şeklinde belirtilir.
Başka bir örnek verelim;
“AYLA” isimli kullanıcı, “Kadikoy” isimli Organizal Units içinde bulunsun ve bağlıbulunduğu Domain adı”yns.mcse.com” olsun.
Bunun Distingushed Name yazılımıaşağıdaki şekilde olacaktır: CN=Ayla, OU=Kadikoy, DC=yns, DC=mcse, DC=com
Relative Distinguished Name: LDAP distinguished name içerisinde yer alır ve objeye ait eşsiz(unique) tanımlamayıkapsar. Yani, bu Active Directory içinde belirtilen Domain içinde tektir.
Ã–rneğin;
CN=Ayla, OU=Kadikoy, DC=yns, DC=mcse, DC=comÂ Yazılımında yns.mcse.comÂ içinde tek olan yani; Relative Distingished Name; Ayla ‘dir. En son yazılan değer, her zaman tek değerdir. Ondan dolayımükerrer olamaz.
ACTÄ°VE DIRECTORY’nin MANTIKSAL YAPISI:
Active Directory’nin mantıksal yapısı, esnekliğinin yanısıra Active Directory içerisinde kullanıcıve yönetici kapsamında hiyerarşik bir yapıkurulmasına olanak verir.
Söz konusu mantıksal komponentler
A.Â Â Â Domain
B.Â Â Â Organizational unit
C.Â Â Â Tree and forest
D.Â Â Â Global catalog
Active Directory’nin kurulumu, konfıgürasyonu, yönetimi ve sorunlarının çözümü için, mantıksal yapısının kapsam ve fonksiyonlarının anlaşılmasıgereklidir.

DOMAIN (ETKÄ° ALANI)

Domain: Yönetici (administrator) tarafından tanımlanmış ve ortak bir Database (veri tabanı)Â içerisinde paylaşımaÂ sunulmuş bilgisayarlarıÂ kapsar. Network ortamında eşsiz (unique) isime sahip olmalıdır. Domain yöneticisinin kullanıcıve , grup hesaplarınıdenetlemesini, merkezileştirmektedir.
Eğer birden fazla Domain var ise her Domain için, bir yönetici vardır ve kendi Domain’lerini yönetirler. Windows 2003 Network yapısında Domain, güvenlik çemberi olarak değerlendirilebilir. Her domain kendi güvenlik ayarlarını, Domain Administrator vasıtasıile sağlayabilir. Ayrıca kendisine yetki verildiği takdirde bir Domain Administrator, diğer Domain’ler üzerinde de güvenlik ayarlamasıyapabilir.
Domain’ler ayrıca Replikasyon birimi olarak işlem yaparlar. Bu işlev, Domain içerisinde yer alan ve Domain Controllers (DC) olarak adlandırılan bilgisayar tarafından yapılır. Active Directory bilgilerindeki değişikliklerin, tüm Domain yapısına iletilmesi DC bilgisayarlar arasıReplikasyon ile sağlanır.

ORGANIZATIONAL UNIT (OUs)

Domain içindeki objelerin sınıflandırılmasında kullanılan yapıdır. Group objesine çok benzer. Ancak group objesinde yapılmayan Policy ayarları, burada yapılabilir. Ä°çinde kullanıcı, grup, printer veya başka bir OUs bulundurabilir.
Organizasyonunuzda mantıksal hiyerarşi içerisinde objeleri gruplandırmak için, organizasyon birimlerini kullanabilirsiniz.
Bir organizasyonda OU yapısının sunduğu avantajlar;
â€¢Â Â Â Network yönetim modeli, yönetimsel sunumlara dayanır. Ã–rneğin; tüm
kullanıcıhesaplarının yönetiminin bir AdministratorÂ üzerinde,Â bütün
bilgisayarların denetiminin de diğer bir Administrator’un üzerinde olması
talepÂ Â edilebilir.Â Â BuÂ Â sorununÂ çözümünüÂ Â sağlamayaÂ yönelik,Â Â kullanıcı
hesaplarıve bilgisayar hesaplan için iki ayrıOU oluşturabilirsiniz.Â Â Organizasyon yapısını, bölümsel veya coğrafık sınırlar belirleyebilir.
â€¢Â Â Â Her bir Domain içerisindeki OU hiyerarşisi, bir diğerinden bağımsız olarak
yapılandırılır.
OU içerisindeki objeler üzerinde bulunan yönetimsel kontrol haklarınızı, kısmen veya tamamen söz konusu OU içerisinde yer alan bir veya daha fazla kullanıcıveyaÂ Â Â grubaÂ Â Â devredebilirsiniz.Â Â Â DelegeÂ Â Â olarakÂ Â Â adlandırılanÂ Â Â kullanıcı,

Administrator’un isteğine bağlıolarak, tüm OU içerisindeki objeler üzerinde tam yetkiye(Full Control) veya sınırlandırılmış kontrol yetkilerine sahip olabilecektir.
Domain’in yöneticisini Başbakana, OUs yöneticisini ise bir belediye başkanına benzetebiliriz.
Ã–rneğin: Sizin Ä°stanbul’da bir Network’ünüz var ve tek bir Domain olarak yapılandırılmış. Network’ünüzü genişletme düşüncesinde iken Ankara’da bir şube açıyorsunuz ve 2 Network’ü birbirine bağlıyorsunuz. Ancak Ankara’ya ayrıbir DC kurmak istemiyorsunuz. Ä°şte bu durumda, OUs bulunmaz bir yapıdır Oluşturuyorsunuz bir OUs ve içine Ankara’ya ait nesneleri koyuyorsunuz. Bu OUs’e bir yönetici atıyorsunuz(delegate) ve sadece bu Ous için tam yetki veriyorsunuz. Adam başka yere burnunu sokmadan, güzel güzel Ankara’yıyönetiyor. Bunlarınasıl yapacağımızı, ilerleyen konularımızda göreceğiz. şimdi tanım ve alışma aşamasındayız.
TREE ve FOREST
Yapınız içerisinde ilk oluşturduğunuz Windows 2003 Domain’i “forest root
domain” olarak adlandırılır. Organizasyonunuzun ihtiyacına bağlıolarak ağaç(tree) veya orman(forest) yapısında, söz konusu kök Domain’e daha sonra eklenen Domain’ler ise “additional domain” ismini alır.
TREE:
Windows 2003 Domain içinde olan hiyerarşik düzenlemedir. Mevcut Domain “parent domain”, Tree’ye eklenen Domain “child domain” olacaktır. Söz konusu child domain’in ismi, parent domain’in DNS ismini içerecektir.
Ã–rneğin;
parent domainÂ Â Â child domain
turkbt.com -Â Â Â â€”Â Â Â Â Â Â Â Â Â yns.turkbt.com
turkbt.com â€”Â Â Â â€”Â Â Â Â Â Â Â Â Â deniz.turkbt.com
Yukarıdaki örnek ile iki Child Domain’imiz var.
Her Child Domain, kendi Parent Domain’i ile “iki yönlü, geçişli güven ilişkisi”
(Two-way trust, Transitive Trust Relationship) ne sahiptir.
Two-Way, Transitive Trusts: Bu güven ilişkisi, Windows 2003 Domain’leri arasında varsayılan değer(default) olarak vardır. Bu ilişki, geçişli güven (transitive trust) ile iki yönlü güven(Two-way trust) mekanizmalarının bir kombinasyonudur.

Transitive Trusts: “yns.mcse.com.tr” ile “turkbt.com” arasında doğrudan güven ilişkisi kuruludur, “deniz.turkbt.com” ile “turkbt.com” arasında da doğrudan güven ilişkisi kuruludur. Söz konusu her iki güven ilişkisi de default olarak geçişli(transitive) olduğundan, kumsal.turkbt.com ile deniz.mcse.com.tr arasında dolaylıolarak güven ilişkisi kurulmuş olur.
Two-Way Trusts: Aralarında iki yönlü güven ilişkisi kurulu olan Domain’ler, karşılıklıolarak paylaştırılmış kaynaklarını(shared recources), diğer Domain kullanıcılarının hizmetine açmış olmaktadırlar.
Ä°ki yönlü, geçişli güven ilişkisinin Windows Domain yapısındaki avantajı: Active Directory Domain hiyerarşisi içerisindeki tüm Domain’ler arasında, bütünsel bir güven ilişkisi kurulmuş olmasıdır.
FOREST :
Forest, bir veya daha fazla Tree’den oluşur. Forest içindeki Tree’ler, aynıisim alanınıkullanamazlar. Fakat forest içindeki tree’ler ortak bir Schema ve Global Catalog yapısınıpaylaşırlar. Forest içerisindeki tüm Tree Root Domain yapıları, Forest Root Domain ile geçişli güven ilişkisine sahiptir.
Forest içinde her tree, kendi eşsiz isim alanına (unique name space) sahiptir. Ã–rneğin: Mcse Ltd şirketi, Kumsal Yatırım adında ayrıbir organizasyonu, yeni bir Active Directory Domain ismi ile kurmak isteyebilir. Söz konusu iki organizasyon aynıisim alanınıpaylaşmamalarına rağmen, yeni Domain’i mevcut bir Forest altında yeni bir tree olarak yapılandırabiliriz. Sonuç olarak her iki organizasyon, birbirleri ile kaynaklarınıveya yönetimsel fonksiyonlarınıpaylaşabilirler.
GLOBAL CATALOG
Global Catalog:Â Active DirectoryÂ içerisindeki tüm objelere ait niteliklerin
tutulduğu yerdir. Kullanıcının ilk ismi, son ismi gibi sorgulamalarda sıklıkla
kullanılan nitelik bilgileri, default olarak Global Catalog içerisinde depolanır.
Directory içerisindeki herhangi bir objenin tanımlanmasıiçin, gerekli bilgileri
kapsar.
Kullanıcılar açısından iki önemli işlevi vardır:
â€¢Â Â Â Verinin lokasyonunu bilmeksizin, tüm forest içerisinde, Active Directory
bilgilerine ulaşım.
â€¢Â Â Â Network ortamına katılırken; universal group üyeliğinin kullanılabilmesi.

Global katalog bilgilerini sorgulama ve proseslerinin bir kopyasınıüzerinde bulunduran DC(Domain Controller), “global catalog server” olarak adlandırılır.
Active Directory içerisinde ilk yapılandırılan DC, otomatikman “global catalog server” olur. Kimlik denetimi ve sorgulama trafiğini rahatlatmak ve düzenlemek amacıile Directory içerisinde, birden fazla global catalog server yapılandırabiliriz. Global katalog sunucusu ile tüm Forest içindeki yazıcılarısorgulayabilirsiniz. Global katalog sunucusu olmadığıtakdirde, Forest içerisindeki tüm Domain’lere tek tek gidip, bu sorgulamayıher birisinde ayrıayrıyapmanız gerekir. Tüm bunların yanısıra, içerisinde depolanmış obje ve niteliklere erişim izinlerini de kapsar. Dolayısıile erişim izniniz olmayan bir objeyi, sorgulama sonucu aldığınız listede göremezsiniz. Kullanıcı, ancak erişim hakkıolan objeleri listede görebilir.

ACTÄ°VE DIRECTORY’nin FÄ°ZÄ°KSEL YAPISI
Active Directory içinde mantıksal yapı, fiziksel yapıdan bağımsız ve farklıbir yapıya sahiptir. Mantıksal yapıile Network kaynaklarınıorganize ederken, fiziksel yapıile Network trafiğini kontrol ve konfıgüre edebilirsiniz.
Active Directory’nin fiziksel yapısını; DC(Domain Controller) ve Siteler oluşturur. Active Directory’nin fiziksel yapısı, replikasyonun yer ve zamanıile Network’e katılımını(logon) belirler. Network trafiği ile logon işlemlerinin optimizasyonu ve bu işlemlerde olabilecek hataların giderilmesi, fiziksel yapının anlaşılmasına bağlıdır.

DOMAÄ°N CONTROLLER (DC)
Domain Controller(DC), replikasyon işlemine dahil olan Active Directory bilgilerinin depolandığı, üzerinde Windows Server 2003-2000 işletim sistemi çalışan bilgisayardır. Directory bilgilerinde değişiklik yapılmasına ve bu değişikliklerin aynıDomain içerisindeki diğer DC’ler ile replikasyonuna olanak sağlar. Directory verilerini depolar, kullanıcıların logon işlemlerini yönetir, kimlik denetimi ile directory arama(search) işlemlerini gerçekleştirir. Tek bir yerel Network ortamına( LAN; local area network) sahip küçük bir işletmede; tek bir Domain yapısıiçerisinde, güvenlik amacıyla(fault tolerance) iki DC yapılandırılabilir(DC & Additional DC). Birçok farklıcoğrafık lokasyona yayılmış organizasyonlar ise, her bir lokasyon içerisinde iki DC yapılandırabilir (DC & Additional DC) .

Active Directory’de Replikasyon Ä°şlemi: Forest ve Domain içindeki DC’ler, Active Directory veri tabanında herhangi bir değişiklik olduğunda, otomatik olarak birbirleri ile replika olur, söz konusu veriyi güncellerler. Tüm directory yapısıiçerisindeki DC ve istemci(Client) bilgisayarların, güncel veriye ulaşmasısağlanır. Replikasyon yer ve zamanıile Network’e katılımı(logon), Active Directory’nin fiziksel yapısıbelirler. Active Directory, Multi-Master replikasyon modelini kullanır. Her Windows 2003-2000 Domain’i bir veya daha fazla DC içerebilir. Her DC, kendi Domain yapısına ait Active Directory veri tabanının değişiklik yapılabilen, güncellenebilen bir kopyasınıdepolar. Ãœzerinde değişiklik yapılan bilgilerin, diğer DC’ler ile replikasyonu derhal yapılabileceği gibi, kısa zaman aralıklarında periyodik olarak da yapılabilir.

SÄ°TE
Site:Â Â IP(internet protocol) topluluğu olarak tanımlanabilir. Bir veya daha fazla
yüksekÂ Â hızlıÂ Â linkÂ Â ileÂ Â birbirineÂ Â bağlanmışÂ Â Ä°PÂ Â Subnet’leriniÂ Â içerebilir.Â Â Site
yapılandırılmasında, Active Directory için erişim ve replikasyon topolojisinin
konfıgürasyonunu yapabilirsiniz. Böylelikle, Windows 2003-2000 işletim sistemi;
replikasyon ve logon trafiği için zamanlandırılmış görevleri ve en etkin linkleri
kullanabilir.
Ä°ki öncelikli nedenden dolayısite kurulabilir :
â€¢Â Â Â Replikasyon trafiğini optimize etmek.
â€¢Â Â Â Kullanıcıların, DC bilgisayarına güvenilir ve yüksek hızlıbağlantıyı
kullanarak, logon olmasınısağlamak.
Network sisteminizin fiziksel yapısının planlanmasıSite, organizasyonunuzun mantıksal yapısının planlanmasıise Domain vasıtasıile olur.
Active Directory içerisinde mantıksal ve fiziksel yapıbirbirinden bağımsızdır:
â€¢Â Â Â NetworkÂ fizikselÂ Â yapısıÂ Â ileÂ Â DomainÂ yapısıÂ Â arasındaÂ bağÂ veyaÂ Â ilişki
kurmanıza gerek yoktur.
â€¢Â Â Â Active Directory, tek bir site içerisinde çoklu Domain veya tek bir Domain
içerisinde çoklu site yapılandırılmasınıdestekler.
â€¢Â Â Â Site ve Domain isim alanlarıarasında bağ veya ilişki kurmanıza gerek
yoktur.

WINDOWS 2003 YÃ–NETÄ°M METHODLARI :
Windows işletim sistemi ve Active Directory yapısı, organizasyon içerisindeki tüm bilgisayarların masaüstü yönetimininin merkezileştirmesinde kullanılacak method ve yöntemleri Administrator’a sunar. Administrator’un Network ortamındaki yönetimsel işlevi :
Merkezi yönetim: Çok sayıdaki kullanıcı, bilgisayar, yazıcıve Network kaynaklarının; merkezi bir lokasyondan yönetimi. Yönetimsel gereksinimlere bağlıolarak, Network kaynaklarının merkezi olarak kullanıcılara sunumu sağlanır.
Kullanıcıların yönetimi: Active Directory içerisinde organizasyon birimlerine uygulanılabilen Group Policy ayarlarıile etkin bir kullanıcıdenetimi sağlanır. Ã–ncelikle kullanıcıveya bilgisayar için; Group Policy ayarlan yapılır, daha sonra söz konusu ayarlar, Windows işletim sistemi üzerinden uygulamaya aktarılır.
Yönetimsel kontroller için delege atanması: Active Directory, Administrator’ın organizasyon içerisindeki bir kullanıcıya veya gruba kısmen veya tamamen yetki vermesine olanak tanır.
Active Directory; Administrator’ın Network kaynaklarınımerkezi olarak yönetmesine olanak sağlar.
Kaynakların merkezi yönetiminin avantajı: Tek bir administrator tarafından, Network kaynaklarının merkezi denetim ve yönetimi. Active Directory, tüm objelere ait bilgiler ile nitelikleri içerir. Bu nitelikler, kaynakların tanımınıiçeren verilerdir. Active Directory, objelerin bilgilerini yerleştirmede kolaylık sağlar. Bu bilgileri kullanarak, yapılan arama işlemlerinde obje, Active Directory dizininde her nerede olursa olsun, kolaylıkla bulunabilir. Organizasyon birimleri içerisinde grup objeleri oluşturabilirsiniz. OU bünyesinde Group Policy uygulanabileceği gibi, delege atanmasına da imkan tanır. Delege, Administrator tarafından kendisine verilen yetki oranında, işlem yapabilir.
Group Policy ayarları: Site, Domain veya OU yapılarına uygulanabilir. Uygulama sonrasında Active Directory, söz konusu ayarların ilgili kullanıcıve bilgisayarlar üzerinde etkin hale gelmesini sağlar.

KURULUM:
HAZIRLIK :
Active Directorv için gerekli kurulum gereksinimleri aşağıda listelenmiştir ;
â€¢Â Â Â WindowsÂ Â 2000Â Â ServerÂ Â ailesindenÂ Â (Server,Â Â AdvancedÂ Â ServerÂ Â veya
Datacenter Server) işletim sistemiÂ ile çalışan bir bilgisayar ve tabi iki
Windows Server 2003
â€¢Â Â Â Active Directory veri tabanıiçin minimum 200 MB, ayrıca veri tabanı
transaction log dosyalarıiçin minimum 50 MB olmak üzere, Harddisk’de
minimum 250 MB boş alan gereklidir. Alan ihtiyacı, Domain yapınızdaki
obje sayısıve tipine bağlıdır. Eğer söz konusu DC, aynızamanda Global
Catalog sunucusu olacak ise, alan ihtiyacıhali ile artacaktır.
â€¢Â Â Â SysvolÂ Â klasörününÂ Â gereksinimiÂ Â olarakÂ Â NTFSÂ Â dosyaÂ Â sistemiÂ Â ile
biçimlendirilmiş partition veya volume gereklidir.
â€¢Â Â Â DNS’in kullanımıiçin TCP/IP’nin kurulumu ve konfigürasyonu gereklidir.
â€¢Â Â Â Mevcut bir Windows 2000- 2003 Domain’i içerisinde yeni bir Domain
oluşturabilmek için Administrator yetkisi gereklidir.
â€¢Â Â Â Active Directory kurulum sihirbazı, kurulum sırasında opsiyon olarak DNS yüklenmesini önerir. Windows 2000- 2003 DNS Servisi; SRV kayıtlarıile DNS dinamik güncelleme özelliğini destekler.

Ä°LK DOMAIN ile ACTIVE DIRECTORY KURULUMU:
Sabırsızlandığınızıbiliyorum. Bu kadar lafgüzarlıktan sonra artık icrata geçelim.
1) Windows Server 2003 CD’si sürücüye takılarak, otomatik açılan tüm ekranlar kapatılır.